Grootschalige transformatie van Fort Sint-Filips langs de Schelde afgerond

Grootschalige transformatie van Fort Sint-Filips langs de Schelde afgerond

Ingrijpende werken beschermen tegen overstromingen en creëren nieuwe natuur

De herinrichting van de site rond Fort Sint-Filips op de rechteroever van de Schelde is na twee jaar voltooid. Na het aanpakken van de vervuiling op de site, werd op initiatief van De Vlaamse Waterweg nv en Port of Antwerp een dijk en een nieuwe, hogere waterkering gerealiseerd om de stad en de bedrijventerreinen in de haven te beschermen tegen hoge waterpeilen van de Schelde. Er werd ook een leidingenstrook voorzien. De transformatie van de site maakt deel uit van het Sigmaplan, dat naast bescherming tegen overstromingen ook de riviernatuur wil herstellen. Hiervoor zorgt de nieuwe dam in de Schelde stroomafwaarts van het fort die de ontwikkeling van getijdennatuur stimuleert. ​

Bescherming tegen overstromingen

De transformatie van de site van het 19de-eeuwse Fort Sint-Filips op de rechteroever van de Schelde is afgerond. De werken duurden ruim 2 jaar en werden uitgevoerd door Jan De Nul, Envisan, DEME Environmental en partners als aannemer. Ze zijn onderdeel van het Sigmaplan van de Vlaamse overheid om Antwerpen en het havengebied rond het fort te beschermen tegen overstromingen van de Schelde en zeldzame riviernatuur te herstellen. Daarom werd rond de site een dijk en een waterkeringsmuur aangelegd, die geschikt zijn om de toekomstige gevolgen van de klimaatverandering het hoofd te bieden. Om deze werken uit te voeren, werd de historisch vervuilde site gesaneerd.

20 hectare nieuwe natuur

In de Schelde zelf, net voorbij het fort, werd een lage stenen dam aangelegd. Die getijdendam staat loodrecht op de stroomrichting en remt plaatselijk de stroming van het water af. Slikken en schorren, die ontstaan door het spel van eb en vloed en belangrijk zijn voor de biodiversiteit in en rond de Schelde, lopen daardoor minder kans om weggespoeld te worden. Hierdoor kan een zone van 20 hectare aan waardevolle getijdennatuur ontstaan. Voor de aanleg van de dam werd eerder op de site gestorte baggerspecie hergebruikt, zodat er geen nieuwe grond aangevoerd moest worden. Het project ontving hiervoor Europese steun via het Smartsediment-initiatief. Dat ondersteunt de estuaria aan de Noordzee bij grootschalige onderhoudswerken om een duurzaam estuarium te creëren. 

Lydia Peeters, Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken: “De werken in Fort Sint-Filips zijn maar één onderdeel van de grootschalige dijkwerken die we in het kader van het Sigmaplan in verschillende zones van de haven langs de Scheldelaan uitvoeren. Gezien de omvang van deze transformatie, is dit een van de grootste ooit in Vlaanderen.”
Chris Danckaerts, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg: “Voor dit unieke en veelzijdige project werd heel wat knowhow en expertise aangewend om de vele uitdagingen tot een succesvol einde te brengen. We zijn bijzonder tevreden met het resultaat dat bijdraagt aan hoogwaterbeveiliging en natuurontwikkeling: de twee pijlers van het Sigmaplan.”
Annick De Ridder, havenschepen: “Dankzij deze transformatie is Fort Filips weer in opperste staat van paraatheid om Antwerpen en de haven te beschermen. Dankzij de dijk en de waterkeringsmuur zijn de bedrijventerreinen in de haven nu beter gewapend tegen mogelijke hoge waterpeilen van de Schelde. Bovendien creëren we zo ook waardevolle natuur die zal bijdragen aan het zuurstofgehalte van onze levensader, de Schelde.”
Jacques Vandermeiren, CEO Port of Antwerp: “In onze missie ‘Thuishaven als hefboom voor een duurzame toekomst’, is klimaatbestendigheid essentieel. Dit project toont aan hoe we deze ambitie kunnen combineren met de zorg voor de omgeving en de natuur. Er werden geen inspanningen gespaard om een historische blackspot op vlak van bodemverontreiniging om te vormen tot een stukje waardevolle natuur. Daarnaast komt er ruimte voor toekomstige transportleidingen en duurzame ontwikkeling van de haven.”

 

Toon op nieuwsoverzicht
Over Port of Antwerp-Bruges

Met een totale doorvoer van 289 miljoen ton per jaar vormt Port of Antwerp-Bruges een belangrijk knooppunt in de wereldwijde handel en industrie. De haven is een cruciale schakel voor de afhandeling van containers, de trafiek van stukgoed en de overslag van voertuigen. Port of Antwerp-Bruges is de thuisbasis voor 1.400 bedrijven en huisvest de grootste geïntegreerde chemische cluster in Europa. De haven zorgt, direct en indirect, voor een totaal van 164.000 jobs en voor een toegevoegde waarde van 21 miljard euro.

Port of Antwerp-Bruges heeft een duidelijke ambitie: de eerste wereldhaven worden die economie, mens en klimaat verzoent. De haven wil niet alleen haar groeitraject duurzaam verderzetten, maar ook haar unieke positie als logistiek, maritiem en industrieel platform inzetten om het voortouw te nemen in de transitie naar een circulaire en koolstofarme economie. Samen met de havengemeenschap, klanten en andere partners gaat Port of Antwerp-Bruges actief op zoek naar innovatieve oplossingen voor een duurzame toekomst. De verantwoordelijkheid ten opzichte van de omgeving en, bij uitbreiding, de samenleving staat hoog op de agenda.

De havensites van Antwerpen en Zeebrugge worden uitgebaat door het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, een nv van publiek recht met de Stad Antwerpen en de Stad Brugge als aandeelhouders. Het stelt 1.800 medewerkers te werk. Antwerps havenschepen Annick De Ridder is de voorzitter van de raad van bestuur en Brugs burgemeester Dirk De fauw de ondervoorzitter. Jacques Vandermeiren is de CEO en voorzitter van het directiecomité, dat de dagelijkse leiding verzorgt.

 www.portofantwerpbruges.com

Het telefoonnummer +32 492 15 41 39 is uitsluitend voor persvragen. Voor andere vragen mag je mailen naar [email protected]

Port of Antwerp-Bruges
Havenhuis
Zaha Hadidplein 1
2030 Antwerpen